Dorpshuis Zidewinde bestaat zestig jaar: ‘Hier leerden mensen hun eerste dansje en ontmoetten zij hun eerste liefde’
Zidewinde, het culturele centrum van Sprang-Capelle, bestaat zestig jaar. Het gebouw overleefde moeilijke jaren, maar is nu weer volop in gebruik. Het jubileum wordt gevierd met een tentoonstelling en een dorpsfeest voor jong en oud.
Bron:
Kees Klijn Brabants Dagblad
1 juni 2026, 18:20
Op een doorsnee donderdagmorgen zijn al veel stoelen in de foyer van Zidewinde bezet. De seniorenloopgroep drinkt koffie, neemt het dorpsnieuws door en gaat aan de wandel. Andere mensen lopen binnen voor een praatje; biljarters stoten een balletje. En dat gebeurt er elke dag, behalve op zondag. Een ontmoetingsplek bij uitstek, een van de pijlers waarop dit flink bemeten dorpshuis rust.
Tijdens corona was dat er niet bij. Daarna kwam de gang er niet echt meer in. „Al voor de pandemie liep de belangstelling wat terug”, zegt Hans van den Burg (76), voorzitter van Stichting Zidewinde. „Twee nieuwe beheerders probeerden de loop weer aan te zwengelen, maar dat lukte niet echt. We zijn zelfs nog een paar maanden dicht geweest.”
Uitbater Alex Schalken, zijn vrouw Carmen en hun kinderen vonden wel het juiste knopje om Zidewinde weer helemaal op de kaart te zetten. „Toen zij in 2023 begonnen, hadden we 18.000 bezoekers per jaar; in 2025 waren dat er 82.000. Er worden veel meer activiteiten georganiseerd. Je roept, zij vullen het in.” Wat meehelpt: „Er vinden steeds meer complete uitvaarten met een uitgebreide koffietafel plaats.”
Huiskamer van Sprang-Capelle
De tegenhangers – feesten en bruiloften – waren begin jaren zestig de aanleiding om Zidewinde te bouwen. Immers, Sprang-Capelle miste een geschikt zalencentrum. Vereniging Dorpshuis werd opgericht en kreeg na drie jaar lobbyen zijn zin. De locatie: weilanden in Vrijhoeve, het hart van het dorp. Noodzakelijk, want de gemeente Sprang-Capelle pakte door: er zou ook een sporthal verrijzen en een zwembad worden uitgegraven. En er kwam een parkeerplaats. Veel te groot voor die tijd, maar kennelijk had de gemeenteraad een vooruitziende blik.
Op 10 juni 1966 werd Zidewinde feestelijk geopend, met ’s avonds een revue. Over de naam, afgeleid van ambachtsheerlijkheid Zuidewijn, was baron Roy van Zuidewijn van het gelijknamige kasteel aan de Hogevaart ontstemd. Hij tekende nog formeel bezwaar aan. Een vruchteloze poging.
Voor grote feesten en partijen was onderdak gevonden. Maar Zidewinde groeide uit tot dé huiskamer van Sprang-Capelle. „Er zaten heel veel verenigingen, zoals de toneelclub. Ook het Groene Kruis, het Rode Kruis, de vakbond en politieke partijen vonden er onderdak.”
Beheerder en vrouw komen om bij vliegramp
Op 27 maart 1977 botsten op het vliegveld van Tenerife een Boeing 747 en een toestel van KLM op elkaar. 583 mensen kwamen bij ’s werelds grootste vliegtuigramp om het leven, onder wie Henk Pruijssers, beheerder van Zidewinde, en zijn vrouw Annie. Van den Burg: „Dat heeft een gat geslagen in de Sprang-Capelse gemeenschap. Henk en Annie wáren Zidewinde.”
Zidewinde ontving op 6 juni 1983 prins Bernhard om 29 verzetskruizen uit te reiken aan onder anderen enkele leden van de verzetsgroep André. „Hij landde met zijn helikopter op een voetbalveld van SSC’55. Van daaruit ging hij in een konvooi van gemotoriseerde politie en een brandweerwagen naar Zidewinde.”
„Daar was een toilet speciaal voor zijn bezoek spic en span schoongemaakt, alleen hij zou die mogen gebruiken. Na het officiële gedeelte hief iedereen nog het glas. Bernhard sloeg het aangeboden glas af, zijn adjudant kwam met zijn eigen fles op de proppen.”
Slopen of nieuwbouw
Door de jaren heen is Zidewinde, waar in 2019 de bibliotheek neerstreek, een paar keer verbouwd. Zo kwam er een foyer. Aan bouwen denkt de stichting weer. „Het wordt bezocht door bijna dertig verenigingen, vandaar dat het voortaan een cultureel centrum wordt genoemd.”
Komt erbij dat er sinds acht jaar een WIJ-dienstencentrum is gekomen. Zo ook Seniorenweb, het Geheugenpaviljoen, Repair Café, een lees- en filmclub en nog veel meer. Sommige, vooral de kleinere verenigingen, moeten het doen met de foyer. Dat is niet ideaal. Een paar zaaltjes erbij of erop, zou mooi zijn.”
Of het zover komt, is nog de vraag. „Voor Zidewinde, ook voor de sporthal en het zwembad, werkt de gemeente aan een gebiedsontwikkelingsplan. Waarvoor wordt gekozen: renoveren of slopen?” De stichting heeft juridisch niet veel te vertellen, want het pand werd in 2014 verkocht aan de gemeente. „Maar we zullen samen met de uitbater ervoor zorgen dat Zidewinde hét culturele centrum van Sprang-Capelle blijft.”
Slopen of nieuwbouw, dat is een zorg voor later. Eerst de zes kruisjes vieren. Dat gebeurt met de expositie ‘60 jaar Zidewinde’, samengesteld door Ben Spijkers en Sjaak de Bie van heemkundevereniging Sprang-Capelle. „Op dertien dubbelzijdige panelen laten we de geschiedenis van Zidewinde zien”, zegt Spijkers (69).
„Uiteraard beginnen we met de bouwtekeningen. Veel krantenknipsels en foto’s. Er is aandacht voor de verschillende beheerders, zij waren het gezicht van het zalencentrum. Daarnaast laten we zien welke verenigingen er onderdak vonden. Of nog steeds vinden.” Ook laat een paspop zien hoe de dienstmeisjes hun werk dik vijftig jaar geleden verrichtten. Geheel in het zwart, de schoot bedekt met een wit schortje.
Viering zestigjarig bestaan
En het zestigjarig bestaan wordt uiteraard gevierd. Op vrijdag 5 juni met een feestavond voor volwassenen. Daags daarna is er een open dag met allerlei activiteiten voor jong en oud. „We verwachten heel veel mensen. Door de jaren heen zijn er talloze verjaardagen, bruiloften, sportwedstrijden en culturele evenementen in Zidewinde gehouden.
Mensen hebben hier ook hun eerste dansje geleerd, hun eerste liefde ontmoet, hun kinderen zien opgroeien en hun kleinkinderen zien spelen. Kortom, voor de mensen in Sprang-Capelle is Zidewinde onlosmakelijk verbonden met de hoogtepunten van hun leven. Dan wil je de zestigste verjaardag meevieren.”